Press Release No. 56 | February 24, 2021

GIHISGUTAN sa Sangguniang Panlalawigan (SP) sa Probinsya sa Bukidnon ang usa sa gitumbok sa National Economic Development Authority (NEDA) nga national social emergency, ang taas nga kaso sa teenage pregnancy o ang pagmabdos sa kabataan nag-edad 10-14 ug 15-19 years old, gawas pa sa nasinati nga pandemya hatud sa COVID-19 ug African Swine Fever (ASF), atol sa ika-79 nga Regular Session sa 26th SP kagahapong adlawa-Pebrero 23, 2021 sa SP Session Hall, Legislative Building, Capitol Compound, syudad sa Malaybalay.

 Pinaagi sa gihimong presentasyon sa live births sa kabataang inahan ni Emily Marie Estacio, Population Program Officer IV sa PGO-Population and Development Division, base sa data gikan sa 20 ka mga Municipal Civil Registrar’s Office, adunay pagtaas sa kaso sa teenage pregnancy sumala sa mosunod nga datus: sa tuig 2017 – adunay natala  nga 70 ka mga kabataang inahan nga naghimugso ug bata, edad 10-14 ug 3,239 usab edad 15-19; tuig 2018 – 38 ka mga kaso sa nag-edad 10-14 ug 2,429 sa nag-edad 15-19; tuig 2019 – 76 ka mga kaso sa nag-edad 10-14 ug 3,280 sa nag-edad 15-19; ug tuig 2020 –  112 ka mga kaso sa nag-edad 10-14 ug 2,069 sa nag-edad 15-19. Sa kinatibuk-an, adunay 11,313 live births to teenage mothers gikan sa tuig 2017 hangtud tuig 2020.

Sa briefing ni Acting Regional Director Neil Aldrin G. Omega, sa Population Commission Region 10 gipadayag niini ang data sa top 10 LGUs sa Bukidnon nga adunay taas nga ihap sa teenage pregnancies. Nag-una dinhi ang Malaybalay City nga adunay ihap 591; Valencia City – 528; Maramag – 408; Quezon – 353; Manolo Fortich – 318; San Fernando – 306; Don Carlos – 246; Talakag ug Lantapan – 238; Impasugong ug Pangantucan – 215; ug Libona – 178. Samtang adunay kinatibuk-ang 115 pregnant learners sugod sa Grade 9 up to Grade 12 sa data sa kabataang namabdos diha sa public schools gikan sa June 2019-present.

Gihisgutan usab ni provincial health officer Dr. Gary Guido C. Tabios, Jr. ang mga proposal sa ilang opisina agi ug tubag niini nga suliran aron mapaduol ang Adolescent Health and Development Program sa kabataan, nga mao ang mosunod: Adolescent Job Aid Training, health education and practical training course, healthy young ones training diha sa pagsuporta sa pagpatuman sa Adolescent Health-Friendly Facilities sa tanang munisipyo diin sa Bukidnon aduna lamaý unom ka mga LGUs nga anaa niini nga mao ang Maramag ug San Fernando (Level 3 Accreditation), Don Carlos ug Kitaotao (Level 2 Accreditation), ug Sumilao ug Dangcagan (Level 1 Accreditation). Dinhi na usab mapahugtan ang mga kalihukan sa EIC campaign alang sa maong katuyuan. 

Sa mosyon ni Board Member Nemesio B. Beltran, Jr., ang majority floor leader sa SP nga angayang magkahiusa ang tanang hingtungdang ahensya diha sa pagbantay ug pagtinabangay sa matag tagsa-tagsa nga mga natad sa kahanas aron ma-solusyonan ang giatubang nga dakong hagit sa pagprotekta ug pag-giya sa kabataan gikan sa sayo nga pagmabdos. Dugang kini sa mga hagit nga giatubang karon gumikan sa pandemya, ug kung dili kahatagang sa tukma nga sulbad, hayan magdugang kini sa suliran sa atong health care system, sa ekonomiya, ug sa kadugayon, makaapekto sa plano sa gobyerno alang sa mga mosunod nga henerasyon.

###